#57 THÂM,NÁM, TÀNG NHANG & TĂNG SẮC TỐ PHÂN LOẠI ĐIỀU TRỊ

Mình đã nói rất nhiều về thâm, nám, tàn nhang… Mình cũng cho bạn một vài giải pháp đứt đoạn nhưng không toàn diện thì trong bài này, hãy nhìn lại mọi thứ ở khía cạnh tổng quát. Qua đây, các bạn biết mình phải làm gì thuốc bôi ngoài hay đi peel, laser. Xin khuyến cáo dễ đọc nhưng là gu nặng đô, đau mạnh rát gồm cả thuốc kê toa nên đọc kỹ đâu là phần bạn làm được, đâu là cần nhờ sự trợ giúp. Minh họa là da mình dùng laser kết hợp rất nhiều thứ hay ho mà bạn sẽ tìm thấy sau đây

  1. NGUYÊN NHÂN TĂNG SẮC TỐ

Đến giờ vẫn chưa có cơ chế bệnh học cụ thể. Đó là lý do vì sao cùng 1 phác đồ trị liệu áp dụng lên các cá thể tương tự lại xảy ra những đáp ứng khác nhau. Có người hết 100%, có người 70%, có người 50% thậm chí không đáp ứng. Vậy những gì chúng ta biết là gì? Ta biết rằng một vài yếu tố sẽ tác động lên melanocytes (tế bào sắc tố của da) sẽ làm tăng sản xuất melanin – gây tạo màu trên da.

Bác sĩ da liễu cho các ngôi sao hàng đầu Obagi từng chia sẻ ngay cả khoa học vẫn không giải thích được:

  • Vì sao chỉ một vài tế bào melanocytes hoạt động mạnh hơn trong khi các tế bào gần đó thì không
  • Vì sao một số phụ nữ phát triển nám trong khi những người khác có điều kiện môi trường/ nội tiết tuông tự lại không
  • nám xuất hiện trên mặt và hiếm khi trên cơ thể

Có rất nhiều con đường tác động qua những chu trình phức tạp bao gồm cả kích thích men (enzym), receptor cho nhận ra sao, quá trình sao mã diễn ra như nào nên mình sẽ giảm tải phần này để dành cho một bài khác hen. Nhưng tóm gọn bạn có thể hình dung các vấn đề tăng sắc tố xoay quoanh 3 quy trình

(1). Trước xảy ra

(2) Ức chế melanin được tạo ra

(3) Ngăn chặn melanin trong melanosome (túi đựng) di chuyển lên bề mặt da.

Nên nếu xét đúng lý thuyết, cho các chất ngăn chặn 3 quá trình này là da sẽ đẹp lại, tiếc thay chỉ có quy trình (1) là tương đối chính xác nhất bằng cách dùng chống nắng, thật nhiều chống nắng loại tốt. Còn để quá trình (2), (3) xảy ra thì đáp ứng rất thường không như mong đợi cũng như điêu trị rất cực khổ.

2. GIẢI PHÁP

2.1 MỨC ĐỘ NHẸ

Mức độ này dù được chỉ định cho da nám nhưng các bạn bị nám đáp ứng  không nhiều, chủ yếu dành cho da bị nám do môi trường, nằm ờ lớp thượng bì (epidermis) còn ở lớp bì (dermis) là thua. Tuy nhiên lại đáp ứng tốt với da chỉ bị thâm sau mụn. Các chất được sử dụng trong liệu trình này khá đơn giản: L-ascorbic acid,  (Alpha) Arbutin, Kojic Acid, Tretinoin (0.025 hoặc hơn), hydroquinone (chủ yếu 2%, nặng hơn thì 4%) , Azelaic acid, Resorcinol dùng đơn lẻ hoặc kết hợp

Riêng mình, nếu chỉ bị nhẹ mình chọn liệu trình sau và đáp ứng khá tốt:

AM: Neostrata Gluconolactone (PHA)/ Paula’s choice Glycolic Acid (AHA) + Obagi Vitamin C (L-ascorbic acid da khỏe/ Tetrahexydexyl Ascorbate da nhạy cảm) + Bioderma Photoderm Laser/  Elta MD Chống nắng có màu SPF 46

PM: Obagi Retinol 1.0 + Obagi C Fx chứa 10% LAA & 4% Arbutin + Elta MD Ceramide Cream.

Các bước đều cách nhau 5 – 10 phút để đảm bảo các sản phảm không phản ứng qua lại. Và khi da đã hết nám, thâm, các bạn vẫn có thể dùng liệu trình này duy trì rất tốt

Routine được điều chỉnh bỏ corticoid ra vì da đã được làm quen tre trước đó.

2.2 MỨC ĐỘ TRUNG BÌNH

Khi da không đáp ứng với combo dịu hiền trên sau 4-8 tuần, bạn có thể dùng công thức mạnh mẽ của các bác sĩ da liễu vẫn hay áp dụng cho bệnh nhân với gu rất bạo lực. Thường mình thấy bác sĩ cho hẳn khúc này chứ chẳng mất công qua đoạn trên làm gì. Cụ thể, các bác dùng:

Tretinoin (0.025 -0.1) + Hydroquinone (4%-5%) + hydrocortisone 1%

Đây được coi như là tiêu chuẩn vàng trong trị nám khi hydroquinone ức chế tyrosinase -> ức chế melanin. Tretinoin giúp làm mới tế bào, ổn định quá trình thay mới (turnover) của da, lột nhẹ các tế bào sứng chứa melanin. Và dĩ nhiên Hydrocortisone giúp kháng viêm vì nếu phản ứng viêm bình thường chưa hết mà dùng 2 bạn mạnh mẽ trên vào rất có thể tăng tình trạng viêm -> tăng sản xuất melanin .

Bạn không cần ngạc nhiên nếu tìm thấy hydrocortisone hay bỏ vào kem trộn nhé. Bản chất là thuốc, chỉ vì mấy người kinh doanh vô lương tâm tự pha chế bậy bạ mới ra kem trộn. Nhân nói về pha chế, không phải chỉ  pha chế trái phép các chất dược như hydrocortisone mới là sai. Việc chỉ đi học hết lớp 12, kiến thức hóa sinh cỡ acid + base -> muối đi pha mỹ phẩm rồi các bạn tự dùng lên mặt cũng là điều đáng quan tâm lắm mà dạng này ở Việt Nam dạo này hơi nhiều nên bạn cũng đừng hỏi vì sao nhìn thành phần sáng choang thế mà bôi lên da hoặc vô thưởng vô phạt hoặc dị ứng trong khi tiền chia ml toàn cỡ brand high-end

Quay lại việc dùng công thức trên cho da mình xin nhấn mạnh là… nó rất mạnh, bạn nên có bác sĩ da liễu theo kèm nhé. Việc bạn có thể làm là tha thiết năn nỉ bác sĩ hãy kê đồ tốt. Tretinoin 120,000 chưa bao giờ giống như Tretinoin 2,100,000… Chắc bạn cũng hiểu.

2.3 LASER

Khi dùng combo trên 4-8 tuần mà cũng chưa đáp ứng tốt nhất bạn nên chuyển hẳn qua laser cho lẹ. Thường có 1 lựa chọn nữa là đi peel nhưng mình chưa trải nghiệm nhiều với thấy đợi bong da 2 tuần có vẻ hơi cực nên mình nhảy hẳn lên laser hen. Để vài tháng peel xong sẽ reivew sau vậy.

Laser đáp ứng tốt vì mức độ xuyên thấu cao. Ví dụ bạn dùng thuốc phải đợi mòn mỏi cho thấm thì laser bắn vào là xong. Bắn tan hắc sắc tố melanosome xong các đại thực bào cứ thế hấp thụ nên những ai cần đáp ứng nhanh thì laser là không bỏ qua rồi

Tuy nhiên laser khó ở chỗ không phải ai cũng làm tốt và có khả năng tăng sắc tố sau viêm nếu bác sĩ không theo dõi chặt chẽ. Chưa kể phải có kinh nghiệm chỉnh máy cho đúng thực tế chứ không theo hướng dẫn 100% của nhà sản xuất vì nhiều khi theo lại không có đáp ứng. Nhưng tự chỉnh cũng phải chỉnh cho khéo, chứ tay ngang làm thay vì bắn melanosome chứa melanin không bắn mạnh tay quá là tế bào melanocyte tạo sắc tố chết luôn. Da bạn lúc đó thay vì có màu sậm thì thành trắng như bạch tạng, lỗ chỗ nhìn rất kinh dị. Việt Nam từng có 1 vụ việc khá lớn đi laser toning bước sóng ngắn xong hàng loạt bệnh nhân bị mất sắc tố mà không hiểu sao được dấu nhẹm đi. Bạn nào biết thẩm mỹ viện từng một thời rất nổi vì laser mà giờ bớt nổi nhiều thì chính là chỗ đó.

Mình trước giờ laser chỉ vài ba nơi, không dám nhận có kinh nghiệm như lăn kim. Nhưng mình rất tin tưởng bác sĩ Khoa tại Nitipon Clinic vì có dịp trao đổi thì thấy anh rất chịu update kiên thức mới tay nghề cũng tốt. Mình chỉ làm anh Khoa từ đó đến giờ nên ưu tiên review bác sĩ Khoa nha

Nếu tâm lý vẫn sợ laser kết hợp tretinoin và hydroquinone có mạnh quá không thì có nghiên cứu sau: Với 18 bệnh nhân bị thâm mắt do sắc tố được chỉ định điều trị dùng laser kết hợp tretinoin dạng sáp (oinment) và hydroqunione. Sau 28 tuần đánh giá lại, quầng thâm do sắc tố mờ đi đồng thời vùng da mắt được định hình săn chắc hơn, vùng bọng mắt giảm rõ. Vùng da mắt rất nhạy cảm mà bác sĩ còn có thể di laser được thì các bạn không cần quá lo lắng, quan trọng  bác sĩ có tay nghề và sản phẩm từ máy móc đến thuốc bôi có tốt hay không

Và đây là phác đồ cụ thể:

3. NHẮN NHỦ NGOÀI LỀ

  • Phân loại khi điều trị nám rất quan trọng. Các trường hợp tàn nhang, đồi mồi do nắng (lentigo) bôi hoài không hết thì laser sẽ giải quyết cho bạn. Nhưng nhớ phải duy trì phòng ngừa và bôi duy trì!
  • Da đang điều trị thì nhìn như film kinh dị, bong tróc đỏ rát nên hãy chọn Elta MD SPF 46 có màu cho thẩm mỹ để vẫn còn đường ra ngoài giao lưu. Trước đây mình từng dùng không hợp em này, vội vàng thanh lý nhưng dạo này dùng lại thì hợp bất ngờ!
  • Đồ tốt không hề rẻ, đã nói ở trên nên trị thâm nám mà giá rẻ quá bạn phải hỏi lại ngay
  • Có phác đồ kết hợp bôi tretinoin, hydroquinone và laser chung. Theo đúng lý thuyết là không được vì dễ gây nám đậm hơn. Nhưng các case gần đây đã có những kết quả ngược lại. Vì vậy, tùy quan điểm của bác sĩ bạn đang thăm khám, hãy hỏi bác sĩ để thoải mái tâm lý khi làm, tránh ấm ức sau này.
  • Laser không có làm mỏng da. Thay vào đó còn tăng sinh collagen. Dày hơn không chắc nhưng mỏng đi là không có 100% nên bạn yên tâm

Chúc các bạn tạm biệt tăng sắc tố thành công

Cá Vàng,

Reference:

  1. Plastic and reconstructive surgery 2008 
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4756872/

3 thoughts on “#57 THÂM,NÁM, TÀNG NHANG & TĂNG SẮC TỐ PHÂN LOẠI ĐIỀU TRỊ

  1. anh ơi, a có thể cho e biết thông tin về tmv làm laser toning khiên khách hàng bị mất sắc tố da. e bị thâm nên muốn đi làm laser nên muốn biết để né chỗ đó ra ạ.

  2. Hi Cá Vàng, cho mình hỏi về sẹo/thâm nha. Con mình 2tuoi trong lúc giỡn lỡ cào má mình, cho 1 vết khá sâu và dài tầm 4cm :(. Vết thương sau 1 tuần đã lành và lên da non. Mình có đắp bột nghệ- mật ong mấy ngày nhưng chỉ lành nhanh chứ ko thấy làm mờ sẹo. Bây giờ mình xài retinol – hydroquinone của Murad – rồi moisturizer có vitaminC. Liệu trình này bạn nghĩ có thích hợp cho loại sẹo của mình ko? Thanks Cá Vàng nhé.

  3. TREN VỚI HYDROQUINONE LACTIC ACID ASCORBIC ACID BÁC SỈ TRỘN CH MÌNH TỈ LỆ 1 VS 1 Thật sự mà nói da mình khoẻ nhưng thuộc loại da độc mà chiu còn ko nồi nóng râm rang doi khi rác nhẹ khó thở nửa kìa nhưng sau 3 tháng kiên trì ko còn thâm lỗ chân long nhỏ hăn luôn kin di trong khi xài pau redness thi cha xi nhê còn bi đen thêm . tret rất nặng đô ai da nhạy cảm ko nên sữ dụng

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.